wawa linja

ike la lipu ni li lili. sina wile pona e ona la sina ken suli e ona.

lipu ni li toki e sona pi sona lon. suno pi kon sewi la o lukin e lipu “suno linja sewi”.

wawa ni li tawa lon linja pi kon suno.

wawa linja anu wawa sewi anu wawa ilo li wawa.

wawa ni li tawa la, ona li pali li kama e wawa ante. ilo mute li kepeken wawa ni tawa pali mute ante.

tenpo pini

tenpo pini weka la, jan li sona pona ala e wawa ni. taso, ona li sona e ijo tan wawa ni.

kiwen jelo ni li ken jo e wawa sewi.

nanpa wan la, kala ni li lon: sijelo ona li ken pana e wawa sewi. jan li pilin e kala ni la, kala li pana e pilin pakala tawa jan. pilin ni li nasa tawa jan la, jan li pilin e ni: wawa ni li ken pona e ike pi sijelo jan. nanpa tu la, kiwen jelo ni li lon: jan li pilin e linja soweli kepeken kiwen ni la, kiwen li kama ken kama e ijo lili. taso, ijo tu ni li awen sona musi taso lon tenpo suli.

sike nanpa 1600 la, jan sona Wilijan Kipa^(?) li alasa sona pona e wawa tan kiwen jelo. ona li sitelen e sona ona lon lipu "lon wawa kiwen" (toki Lasina la: De Magnete). lipu ni la, ona li kepeken nimi "electricus" (toki Lasina, "sama kiwen jelo wawa") tawa ni: kiwen li ken kama e ijo lili. toki mute la, nimi pi wawa ni li tan nimi pi jan Kipa.

kulupu sike nanpa 18 la, jan Pensamin Pankin li alasa sona e wawa ni. ona li waso e lipu musi sewi^(?) li telo e linja ona li wan e pini linja e poki pi awen wawa^(?). wawa li kama tan sewi li kama lon poki. ni la, ona li luka e poki, suno linja lili li tawa luka ona. ni la, jan Pankin li kama sona e ni: suno linja sewi li tan wawa ni.

nimi

toki pona la, jan li kepeken nimi mute tawa wawa ni. ona li wawa linja tan ni: ona li tawa lon linja. ona li wawa sewi tan ni: suno linja li lon sewi li wawa ni. ona li wawa ilo tan ni: ilo mute li kepeken ona.

• 
  linja tawa ni li moku e wawa ni tan linja lon sewi ona.
• 
  suno linja sewi li tan tawa pi wawa ni.
• 
  ilo li moku e wawa ni li tawa sike.

ijo

kule wawa

lipu suli: kule wawa sewi

ijo pi wawa ni li jo e kule. kule li suli lon ijo la, ona li pilin mute e wawa. kule li lili la, ona li pilin lili e wawa. kule ni li jo e kule insa tu; ona li kule lon li kule weka. ijo li kule insa sama la, ona li wile tu. taso, ijo li kule insa ante la, ona li wile wan.

kule ni li tan wan ijo pi lili a, sama wan insa pi wawa lon, sama wan insa pi wawa weka. wan pi wawa lon li kule lon; wan pi wawa weka li kule weka. taso, ijo mute la, mute pi kule lon en mute pi kule weka li sama. ni la, ijo pi mute ala li jo e kule wawa.

kule li tan wan ijo la, wan pi lili nanpa wan li lon. wan ni li kule wawa pi wan lili wan. taso, kule ni li lili a. jan li wile toki e mute kule ni: jan li ken lukin e wawa ona. kulupu wan pi ma ale la, jan li kepeken wan kule Kulon^(?). wan kule Kulon la, wan kule pi lili nanpa wan li suli 1.60 × 10^-19 C.

tawa wawa

lipu suli: tawa linja pi wawa ilo

wawa ni li ken tawa. taso, ona li ken ala tawa lon ijo ale. ijo li ken pona tawa wawa ni^(?) li ken ike tawa wawa ni^(?) li ken lawa e tawa pi wawa ni^(?).

jan li kepeken toki ni lon tenpo pini la, wawa ilo li tawa tan kule lon tawa kule weka. taso, lon la, wan lili pi tawa wawa li kule weka, li tawa nasin monsi tawa nasin pi tenpo pini.

kulupu wan pi ma ale la, jan li kepeken wan tawa Anpe^(?). lon tenpo Sekon wan la, kule Kulon wan li tawa lon ma wan la, tawa Anpe wan li lon ma ni.

sitelen

• 
  wawa linja sewi
• 
  ilo suno wawa li kepeken wawa linja.