toki Lasin
selo
| toki Lasin
ladin | |
|---|---|
| kalama | [laˈdin][1] |
| ma | ma Italija |
| mute jan | 41129 |
| kulupu toki | Palata Elopa |
| nasin sitelen | sitelen Lasina |
| nanpa toki | |
| ISO 639-3 | lld |
| Glottolog | ladi1250 |
| Linguasphere | 51-AAA-l |
toki Lasin (toki Lasin la: ladin [laˈdin]) li toki pi kulupu toki Loma. jan mute li toki Lasin lon ma Tensino Ato Asije pi ma Italija. jan mute li toki Lasin lon ma Peluno kin lon ma lili Weneto lon ma Italija. ona li kama tan toki Lasina li poka mute tawa toki Luman tawa toki Pulan.
tenpo pini
[o ante | o ante e toki ilo]tenpo pini la jan mute li toki Lasin. taso jan pi toki Italija li kama lawa e kulupu pi toki Lasin la toki Italija li kama suli. kin la jan pi toki Tosi li kama tawa ma pi toki Lasin. tan ni la tenpo lon la toki Lasin li suli sama ala ni tu li suli lon ma taso pi nena suli.
kule toki
[o ante | o ante e toki ilo]kule mute pi toki Lasin li lon. ona ale li ante. taso jan pi ona ale li ken sona e toki pi ona ante ale. kule li ni:[2][3]
- ma Susilo la kule tu wan li lon.
- lupa ma Ketena (toki Lasin la: Gherdëina) la jan li toki Ketena (toki Lasin la: gherdëina). toki Ketena li poka lili tawa toki Tosi.
- ma Malejo (toki Lasin la: Mareo) la jan li toki Malo (toki Lasin la: maró). lupa ma Pateja (toki Lasin la: Val Badia) la jan li toki Pasijo (toki Lasin la: badiot). sina ken tu e toki Pasijo kin. anpa lupa la nimi li "toki Lasin" (toki Lasin la: ladin) taso. sewi lupa la nimi li "toki Pasijo" (toki Lasin la: badiot). toki Pasijo li poka nanpa wan tawa open pi toki Lasin. toki Malo en toki Pasijo li poka mute.
- toki Poton (toki Lasin la: fodom) li lon ma Peluno. taso ona li poka tawa toki Lasin pi ma Susilo li poka ala tawa toki Lasin ante pi ma Peluno. jan li toki Poton lon ma Poton (toki Lasin la: Fodóm) lon ma Ko (toki Lasin la: Col).
- lupa ma Pasija (toki Lasin la: Fascia) pi ma Tensino la jan mute li toki Lasin. ma Mowena (toki Lasin la: Moéna) la jan li toki Mowena (toki Lasin la: moenat). ma Wi (toki Lasin la: Vich de Fascia) en ma Solaka (toki Lasin la: Soraga de Fascia) en ma Posa (toki Lasin la: Poza de Fascia) la jan li toki Pa (toki Lasin la: brach). ma Sanase (toki Lasin la: Cianacéi) en ma Masin (toki Lasin la: Mazin) en ma Sanpete (toki Lasin la: Ciampedél) la jan li toki Kase (toki Lasin la: cazet). ni ale li poka mute. tenpo la jan li nimi wan taso e ona la ona li toki Pasijan (toki Lasin la: fascian). toki Pasan li poka lili tawa toki Italija.
- ma Peluno la kule nasa li lon. toki Lasin en toki Weneta la ona li lon insa.
- ma Losija (toki Lasin la: La Ròcia) en ma Takuta (toki Lasin la: Stagùda) la jan li toki Losija (toki Italija la: rocchesano). ma Late (toki Lasin la: Laste) la jan li toki Late (toki Italija la: lastesano). ni ale li poka lili tawa toki Weneta. taso ona li poka tawa toki Poton kin.
- ma Ako (toki Lasin la: Agort) en ma lupa Pijowi (toki Lasin la: Val Biois) en ma Alije (toki Lasin la: Àlie) en ma Santoma (toki Lasin la: San Tomas) la jan li toki Akosin (toki Lasin la: agordin). ma Pijowi ni li open lon ma Pasate (toki Lasin la: Falciade) li pini lon ma Sensenike (toki Lasin la: Zenzenighe). toki Akosin li poka mute tawa toki Weneta.
- lupa ma Soto (toki Lasin la: Val de Zoldo) la jan li toki Sotan (toki Lasin la: zoldan). toki ni li poka tawa toki Akosin li poka tawa toki Anpesan kin.[4]
- ma Anpeso (toki Lasin la: Anpézo) pi ma Peluno la jan li toki Anpesan (toki Lasin la: anpezàn). toki Anpesan li poka tawa toki Katolin li poka tawa open kin pi toki Lasin.
- ma Satole (toki Lasin la: Ciadore) la jan li toki Katolin (toki Lasin la: cadorin). kule lili li lon toki ni kin.
- ma tomo Satole (toki Lasin la: Ciadore) la jan li toki Katolin (toki Lasin la: cadorin). toki ni li poka lili tawa toki Weneta.
- ma Kumeku (toki Lasin la: Cumélgu) la jan li toki Kumeku (toki Italija la: comeliano). kule pi toki Katolin la ona li poka nanpa wan tawa open pi toki Lasin.
- ma Ne (toki Pulan la: Nert) en ma Simole (toki Pulan la: Thimolei) la jan li toki Wajonsino (toki Italija la: vajontino). lon la ni li kule pi toki Pulan. taso toki Katolin en toki Pulan la ona li lon insa.
- ma Tensino pi pini suno la toki Lasin li lon. lawa pi ma Italija la jan li toki Lasin ala lon ma ni. taso ni li lon ala. toki ni li poka tawa toki Luman.
- lupa ma Non (toki Lasin la: Valdenòn) en anpa pi lupa ma So (toki Lasin la: Val de Sól) la jan li toki None (toki Lasin la: nònes). lupa ma Lapi (toki Lasin la: Val de Rabi) la jan li toki Lapije (toki Lasin la: rabiés). toki None en toki Lapije li poka mute a.
- sewi pi lupa ma So (toki Lasin la: Val de Sól) en lupa ma Pejo (toki Italija la: Val di Peio) la jan li toki Solante (toki Lasin la: solànder).
- ma Po Sisola (toki Po Sisola la: For Disora) la jan li toki Po Sisola. ma Po Siso (toki Pulan la: For Disot) la jan li toki Po Siso. ma ni tu li lon ma Pijuli Wenesija Sulija. toki tu li poka la nimi "toki Pone" (fornes) li lon tawa ona tu. open la toki ni tu li kule pi toki Pulan. taso ona li kama poka tawa toki Lasin lon tenpo.
- tenpo sike nanpa 1998 la jan sona Anki Mi (toki Tosi la: Heinrich Schmid) li alasa wan e kule ale pi toki Lasin li pali e toki Lasin Tolomitan (toki Lasin la: ladin dolomitan). toki ni li alasa lon insa pi kule ale. ona li wile pona tawa ni: jan pi kule ante li ken toki sama li ken toki tawa ona sama li ken toki tawa lawa.[5]
tan sona
[o ante | o ante e toki ilo]- ↑ jan Lesa Waka en jan Ipan An (toki Inli la: Rachel Walker and Yifan Yang) li toki e ni lon kipisi #9 lon sona kalama pi toki Lasin Mowena (toki Inli la: Consonant Phonotactics in the Moenat Variety of Ladin) lon lipu pi sona toki pi ma Italija lon tenpo 2023-02.
- ↑ lipu O reto-românico: unidade e fragmentação. Caligrama. Belo Horizonte, 14: 101–156 tan jan Masijo Etuwato Wijako (toki Potuke la: Mário Eduardo Viaro) tan sike mun nanpa pini pi sike suno nanpa 2009 lon toki Potuke.
- ↑ jan Ipan An en jan Lesa Waka en jan Alesanto Wijesi en jan Amin Sijosesi (toki Inli la: Yifan Yang, Rachel Walker, Alessandro Vietti, and Armin Chiocchetti) li toki e ni lon kipisi #3 lon kule pi toki Lasin lon ma Pasija (toki Inli la: Ladin, varieties of Val di Fassa) lon tenpo 2021-10.
- ↑ lipu "La val di Zoldo. Itinerari escursionistici" tan jan Palo Ponesi (toki Italija la: Paolo Bonetti) tan jan Palo Lasalin (toki Italija la: Paolo Lazzarin). kulupu "Cierre Edizioni" li pana e ona lon ma Welona lon tenpo sike nanpa 1997. nasin ISBN la nanpa ona li 978-88-8314-516-2.
- ↑ ni li tan kulupu li wile nasin e toki Lasin li wile suli e ona (toki Inli la: The "Servisc per la Planificazion y Elaborazion dl Lingaz Ladin" (Spell)) tan kulupu lawa pi toki Lasin (toki Inli la: The office for Ladin language planning). mi lukin lon tenpo 2005-08-10. taso tenpo ni la lipu li weka. tenpo 2007-08-08 la jan li awen e lipu lon lipu ni.