o tawa ijo lipu

pan kili poki pi ma Italija

tan lipu lipu Wikipesija
pan poki lon poki seli

pan poki pi ma Italija (toki Italija la: calzone [kalˈtsoːne], "len noka") li moku pan pi tan ma Italija. ona li sama pan kili sike pi ma Italija, taso pan li lon supa ona. moku ante li lon supa pi pan moku, taso ona li lon insa pi pan poki. jan li ken seli e ona lon poki seli, li ken seli e ona kepeken telo kili laso jelo seli. ma ante la, pan poki li nasin ante. mute la, ni li lon insa pi pan poki: moku soweli lipu, en kili, en moku pi telo mama walo. ken la, jan li pana e sike mama tawa insa ona. tenpo nanpa wan la, jan li pali e pan poki ni lon ma tomo Napoli, lon kulupu tenpo nanpa 1800[1].

ma Kanpanja

[o ante | o ante e toki ilo]

jan Panseko Te Puka li pali e lipu "Usi e costumi di Napoli e contorni descritti e dipinti" (toki Italija, "nasin pi ma pi lon poka pi ma tomo Napoli la toki en sitelen") lon kulupu tenpo nanpa 1800. lipu suli nanpa tu la, lipu lili nanpa 124 la:

toki Italija toki pona
Le pizze più ordinarie, dette coll'aglio e l'oglio, han per condimento l'olio, e sopra vi si sparge, oltre il sale, l'origano e spicchi d'aglio trinciati minutamente. Altre sono coperte di formaggio grattugiato e condite collo strutto, e allora vi si pone disopra qualche foglia di basilico. Alle prime spesso si aggiunge del pesce minuto; alle seconde delle sottili fette di mozzarella. Talora si fa uso di prosciutto affettato, di pomidoro, di arselle, ec. Talora ripiegando la pasta su se stessa se ne forma quel che chiamasi calzone. pan sike pi nasa ala la namako ni li lon supa ona: telo kili laso jelo seli, en kiwen namako walo, en lipu kasi laso lili namako, en kili walo nena namako pi seli pilin. kili walo li kipisi lili. nasin ante la, ko pi moku pi telo mama, en ko sijelo soweli pi awen wawa, en lipu pi kasi namako pona. nasin nanpa wan la, jan mute li pana e kala lili. nasin nanpa tu la, lipu pi moku ko walo pi telo mama walo. ken la, jan li pana e moku soweli lipu, e kili loje pi telo mute, e kala selo. ken la, jan li tu e ona, la poka wan pi pan sike li kama lon supa pi poka ante, la supa li pan; nasin ni li jo e nimi Calzone.

tenpo mute la, ma Pulija la, ni li lon insa pi pan poki: kili selo pi telo oko, en moku pi telo mama, en kili ni: ona li ken laso kasi li ken pimeja, jan li pali e telo namako tan ona. ma Pulija la, jan li pali e pan poki lon tenpo namako.

ma Sisilija

[o ante | o ante e toki ilo]

ma Sisilija, moku soweli lipu en moku pi telo mama en kili loje li lon pan poki. jan li seli e ona kepeken sijelo kasi. kipisi ma Katanja la, jan li pana e kala lili namako tawa ona[2]. jan li tawa lon nasin la, ona li moku e pan poki lili. nasin ante li jo e nimi ante lon ma Sisilija.

ma Pasilikata

[o ante | o ante e toki ilo]

kulupu tenpo nanpa 1800 la, jan li pali e pan kili lon tenpo ni: ona li lon soweli tawa[3]. tenpo majuna la, jan li pali e ona lon tenpo namako ni taso: moku soweli mute li lon. ma tomo Lotontela la, jan li pana e moku soweli e sike mama e moku pi telo walo tawa ona. ma tomo Nowa Sili la, jan li pali e moku pan suwi; kili pan sike lili jelo, en kili kiwen selo, en ko suwi pipi jelo, en ko moku pi kule ma li lon ona[4].

  1. jan Ana Kosesi en jan Tela Sata. tenpo sike nanpa 1967. lipu "Le Ricette Regionali Italiane" la ni li open lon lipu wan nanpa 785 li pini lon lipu nanpa 787. nasin ASIN la, nanpa B002FIQ5YA.
  2. jan Panseka Kawalijeli, La siciliana: la pizza fritta alla catanese.
  3. https://www.fondazioneslowfood.com/it/arca-del-gusto-slow-food/u-pastizz-rtunnar/
  4. http://www.viaherculia.it/vh/page/1/2188/1/2018/U%E2%80%99_Pastzzott_di_Nova_Siri