nasin pi toki tu wan
nasin pi toki tu wan (toki Inli: syllogism, toki weka Elena: συλλογισμός, syllogismos, 'toki pini; toki pi pali lon') li toki pi tan lon kepeken pali pi lon kiwen tawa toki pini tan toki lon tu.
sama ni: jan sona e toki "jan ali li ken moli" (toki open suli) e toki "jan Sokate li jan" (toki open lili) la, jan li ken sona e ni: jan Sokate li ken moli. nasin li sitelen e linja tu wan ni:
jan ali li ken moli la;
jan Sokete li jan la;
tan ni la, jan Sokate li ken moli.
tenpo weka la, nasin tu li lon: nasin toki pi jan Alitotele en nasin toki pi nasin Sotowa
kule
[o ante | o ante e toki ilo]nasin pi toki tu wan li jo e toki tu wan ni: toki open tu en toki pini. kule noke pi nasin toki li ni: nasin toki kule en nasin toki pilin en nasin toki tu
kule lili pi nasin toki kule
[o ante | o ante e toki ilo]nasin toki kule li jo e sijelo ni (I - toki insa, L - toki lawa, P - toki pali):
- toki open suli: I ale li P.
- toki open lili: L ale li I.
- toki pini: S ale li P.
toki open en toki pini li ken jo e sijelo ni: A anu E anu I anu O (o lukin e lipu anpa).
| nimi | toki lawa | toki mute | toki linja | toki pali | kule | sama |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | L | ali | li | P | pona ale | jan ali li ken moli. |
| E | L | li lon ala | li | P | weka ale | jan li lon ala li ale pona |
| I | L | li lon | li | P | pona lon | jan li lon li jo sijelo pona. |
| O | L | li lon | li | P ala | weka lon | jan li lon li ike ala. |
lon lipu Prior Analytics la, jan Alitotele li pali e sitelen A, B, C (sitelen Elena Alupa, Wita, Kanma).
lipu anpa ni li jo e sijelo e sitelen lili e sama pi nasin lon.
| sijelo | sitelen lili | nasin lon |
|---|---|---|
| A ali li B | AaB | anu |
| A li lon ala li B | AeB | anu |
| A li lon li B | AiB | |
| A li lon li B ala | AoB |
sijelo toki pi toki pini li L-P la, sijelo toki 4 li ni:
| sijelo #1 | sijelo #2 | sijelo #3 | sijelo #4 | |
|---|---|---|---|---|
| toki open suli | I-P | P-I | I-P | P-I |
| toki open lili | L-I | L-I | I-L | I-L |
sijelo lon pi nasin toki kule li ni:
| sijelo #1 | sijelo #2 | sijelo #3 | sijelo #4 |
|---|---|---|---|
| Papala | Kesale | Tasisi | Kaleme |
| Kelale | Kamete | Sisami | Simati |
| Taliwi | Pesino | Pelison | Pesison |
| Pelijo | Paloko | Pokato | Kalemo |
| Papali | Kesalo | Pelaton | Pesapo |
| Kelalo | Kameto | Talasi | Pamali |
sama ni:
[o ante | o ante e toki ilo]sijelo Papala (AAA-1)
[o ante | o ante e toki ilo]- jan ale li ken moli. (IaP)
- jan Elina ali li jan. (LaI)
- ∴ jan Elina ali li ken moli. (LaP)
sijelo Kelale (EAE-1)
[o ante | o ante e toki ilo]sama: sijelo Kesale (EAE-2)
- akesi li lon ala li jo e linja sijelo. (IeP)
- akesi linja ali li akesi. (LaI)
- ∴ akesi linja li lon ala li jo e linja sijelo. (LeP)
sijelo Taliwi (AII-1)
[o ante | o ante e toki ilo]sama: Tasisi (AII-3)
- kijetesantakalu ali li jo e linja sijelo. (IaP)
- soweli li lon li kijetesantakalu. (LiI)
- ∴ soweli li lon li jo e linja sijelo. (LaP)
sijelo Pelijo (EIO-1)
[o ante | o ante e toki ilo]sama: sijelo Pesino (EIO-2), sijelo Pelison (EIO-3), sijelo Pesison (EIO-4)
- pali li lon ala li musi. (IeP)
- lukin sitelen li lon li pali. (LiI)
- ∴ lukin sitelen li lon li musi ala. (LoP)
sijelo Paloko (AOO-2)
[o ante | o ante e toki ilo]- soweli lili li lon li soweli tomo ala. (IoP)
- soweli lili ali li soweli. (IoL)
- ∴ soweli li lon li soweli tomo ala. (LoP)