ma tomo Kiju Si Sanelu
| ma tomo Kiju Si Sanelu
Rio de Janeiro | |
|---|---|
| ma tomo | |
 | |
 len ma |
 sitelen lawa |
 | |
| ma tomo Kiju Si Sanelu lon ma lawa Kiju Si Sanelu | |
| ma suli | ma Pasiju |
| ma lili | ma Kiju Si Sanelu |
| jan lawa | jan Etuwatu Pasi |
| tenpo open | tenpo sike 1565 |
| tenpo | UTC-3 |
| lipu ilo | prefeitura.rio/ |
ma tomo Kiju Si Sanelu (toki Potuke: Rio de Janeiro /ˈʁi.u d͡ʒi ʒaˈne(j).ɾu/, "nasin telo pi tenpo mun nanpa wan") anu ma tomo Kiju (toki Potuke: Rio /ˈʁi.u/) li ma tomo suli lon ma Pasiju li ma tomo lawa pi ma lili Kiju. nanpa jan la, ona li ma tomo nanpa tu lon ma Pasiju li ma tomo nanpa luka wan lon ma Amelika ale. tenpo pini la, ona li ma tomo lawa pi ma Pasiju. taso, ona li tawa ma tomo Pasilija lon tenpo sike 1960.
tenpo pini
[o ante | o ante e toki ilo]tenpo pini suli la mute kulupu jan li lon ni tenpo ni li Kiju Si Sanelu, ona li kulupu jan Tupi (Tupi) en kulupu jan Puli (Puri) en kulupu jan Potokutu (Botocudo) en kulupu jan Masakali (Maxakalí).
tenpo sike nanpa 1502 mun wan suno wan la jan pi alasa ma tan ma Potuke tawa telo suli Kanapala (toki Potuke: Baía da Guanabara) kama, taso tenpo ni ona pali ma sin open ala.
tenpo sike nanpa 1555 la jan Kanse nanpa 500 pali ma sin lon ma telo Wilekanjon (toki Potuke: Villegagnon). ma Potuke weka ona lon tenpo sike nanpa 1567.
tenpo sike nanpa 1565 la ma Potuke pali ma tomo Kiju Si Sanelu.
tenpo sike nanpa 1763 la ma tomo Kiju Si Sanelu kama li ma tomo lawa pi ma anpa Pasiju.
tenpo sike nanpa 1931 la sitelen kiwen suli Kitu Ketento (toki Potuke: Cristo Redentor) li pala lon nena ma Kokowatu (toki Potuke: Corcovado).
tenpo sike nanpa 1960 la ma tomo Pasilija li pali. tan ni lama tomo Kiju Si Sanelu pini li ma tomo lawa pi ma Pasiju en kama li ma lili Kanapala (toki Potuke: Estado do Guanabara).
tenpo sike nanpa 1975 la ma lili Kanapala (toki Potuke: Estado do Guanabara) kama li ala en anpa ma lili Kiju Si Sanelu. tan ni ma tomo Kiju Si Sanelu kama li ma tomo lawa pi ma lili Kiju Si Sanelu.
ma
[o ante | o ante e toki ilo]ma tomo Kiju li jo e nena ma mute. sama ni li nena ma Pan Si Asuka (toki Potuke: Pão de Açúcar, "pan suwi") en nena ma Kokowatu (toki Potuke: Corcovado). tenpo pini la ma lili Kiju li ma kasi Alansi (toki Potuke: Mata Atlântica).
lawa
[o ante | o ante e toki ilo]ma tomo Kiju li ma tomo lawa pi ma lili Kiju. ona li jo e kipisi lawa (toki Potuke: subprefeituras) 8 pi ma tomo.
kipisi lawa pi ma tomo Kiju li ni:
- kipisi ma Paka en ma Sakalepaka (toki Potuke: Barra e Jacarepaguá)
- kipisi ma insa en insa pi tenpo pini (toki Potuke: Centro e Centro Histórico)
- kipisi ma Kansi Sisuka (toki Potuke: Grande Tijuca)
- kipisi ma Kansi Meje (toki Potuke: Grande Méier)
- kipisi ma Ija Tu Kowenato (toki Potuke: Ilha do Governador)
- kipisi ma anpa (toki Potuke: Zona Sul)
- kipisi ma sewi (toki Potuke: Zona Norte)
- kipisi ma pi suno pini (toki Potuke: Zona Oeste)