ma Pelaku
| ma Pelaku
Veracruz | |
|---|---|
| ma kipisi | |
 sitelen lawa | |
| kalama musi ma | |
| Himno Veracruzano (kalama musi pi ma Pelaku) | |
.svg) | |
| ma Pelaku lon ma Mesiko (loje) | |
| ma tomo lawa | ma tomo Kalapa |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Pelaku |
| ma suli | ma Mesiko |
| toki lawa | toki Epanja |
| mute jan | 8,062,579 (lon tenpo sike 2020)[1][2] |
| jan lawa | jan Losijo Nale Kasija (toki Epanja la: Rocío Nahle García)[3] |
| ISO 3166 | MX-VER |
ma Pelaku (toki Epanja la: Veracruz /beɾaˈkɾus/, "palisa moli lon") li ma kipisi pi ma Mesiko. ona li lon poka pi telo suli Mesiko, lon poka pi ma Tamalipa, lon poka pi ma San Luwi Potosi, lon poka pi ma Itako, lon poka pi ma Puwepa, lon poka pi ma Wakaka, lon poka pi ma Sijapa, lon poka pi ma Tapako. ma tomo lawa ona li ma tomo Kalapa. mute jan la, ma Pelaku li nanpa tu tu lon ma Mesiko.[2].
tenpo pi ma Epanja kama ala la, kulupu Olimeka en kulupu Teneke pi tenpo pini(?) en kulupu Tutunaku pi tenpo pini(?) li lon ma Pelaku.[4]
nimi
[o ante | o ante e toki ilo]ma Epanja kama la, jan Enan Kote li nimi e ma tomo Pelaku kepeken nimi Villa Rica de la Vera Cruz. kon pi nimi Villa Rica li "ma tomo pi mani mute". kon pi nimi Vera Cruz li "palisa moli lon". palisa moli ni li palisa moli pi jan Jesu. jan Enan Kote li wile e nimi ni tan ni: ma li jo e mani mute. kin, ona li kama lon ma lon tenpo suno moli pi jan Jesu. nimi pi ma tomo Pelaku li kama nimi pi ma kipisi Pelaku.[5]
tenpo pini
[o ante | o ante e toki ilo]
tenpo pini la, kulupu Olimeka li lon ma Pelaku, li tawa nasin pi soweli lete. ona li pali e ma tomo San Lolenso Tenosilan (toki Epanja la: San Lorenzo Tenochtitlán) lon poka pi telo linja Kowasakowako (toki Epanja la: Coatzacoalcos), e ma tomo Te Sapote (toki Epanja la: Tres Zapotes) lon kulupu ma nena Tusula (toki Epanja la: Sierra de los Tuxtlas), e ma tomo La Penta (toki Epanja la: La Venta) lon ma Tapako. ma tomo ni la, ona li pali e kasi ma, li moku e pan e kili tan ma. ona li pali e ijo musi la, ona li pali e lawa kiwen suli tawa jan lawa ona.
tenpo insa pi ma Mesomelika(?) li pini la, ma Pelaku en ma Puwepa la, kulupu Tutunaku li kama lon insa. ona li pali e ma tomo suli. ma tomo ni li ma tomo Takin (toki Tutunaku la: Tajín, "wawa sewi"), li ma tomo Papanla (toki Nawa la: Papantla, "ma pi waso pimeja"), li ma tomo Senpowala (toki Nawa la: Cēmpoalātl, "telo mute"). ona li pali e ijo musi, e sitelen kiwen, e ko kiwen pona, e tomo kiwen suli.
kulupu Teneke li lon kipisi pi ma mute. ma kipisi ni li ma Pelaku, li ma Puwepa, li ma San Luwi Potosi, li ma Itako, li ma Tamalipa, li ma Keletalo. ona li pali e ma tomo mute, li pali e sitelen kiwen, e ijo musi mute. ma tomo suli tu li ma tomo Tanto (toki Teneke la: Tamtoc, "ma pi ko sewi telo"), li ma tomo Tamoji (toki Teneke la: Tamohi, "ma pi kon telo").
tan sona
[o ante | o ante e toki ilo]- ↑ INEGI (toki Epanja) li toki e ni lon México en cifras lon tenpo 2026-02-01. mi lukin e ni lon tenpo 2026-04-08.
- 1 2 INEGI (toki Epanja) li toki e ni lon Población total por entidad federativa y grupo quinquenal de edad según sexo, serie de años censales de 1990 a 2020 lon tenpo 2020-03-15. mi lukin e ni lon tenpo 2026-04-08
- ↑ Gobierno del Estado de Veracruz (toki Epanja) li toki e ni lon Gobernadora. mi lukin e ni lon tenpo 2026-04-20.
- ↑ Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal (toki Epanja) li toki e ni lon Veracruz Ignacio de la Llave lon Enciclopedia de los Municipios de México lon tenpo 2006-11-29. mi lukin e ni lon tenpo 2026-04-26. tenpo 2005-01-01 la ona li ni.
- ↑ Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal (toki Epanja) li toki e ni lon Historia - Veracruz lon Enciclopedia de los Municipios de México. mi lukin e ni lon tenpo 2026-04-26. tenpo 2006-11-29 la ona li ni.