lipu lawa pi ken jan lon ma Mewika
 | lipu ni li pini ala li wile e pali. sina ken pini e ona. |
tenpo sike 1787 la jan mama pi ma Mewika sin li pali e lawa lawa pi ma Mewika. taso lipu ni li toki lili taso e ken jan. jan mute li pilin ike tan ni. ona li pali e lipu lawa pi ken jan (toki Inli la: Bill of Rights) lon tenpo sike 1789. ona li kama lawa lon tenpo sike 1791. ante 10 li lon. ona li suli mute.
ante nanpa wan
[o ante | o ante e toki ilo]kulupu pi pana lawa(?) o toki ala lon nasin sewi, o ala ala e ken pi nasin sewi, e ken toki, e ken sitelen, e ken kulupu, e ken ni: jan li toki tawa lawa lon wile pona ona.
ken nasin; lawa nasin ala
[o ante | o ante e toki ilo]kulupu pi pana lawa li ken ala lawa e nasin sewi, li ken ala pali e nasin sewi. kin la jan o ken lon nasin sewi ale. taso lawa li ken toki e sewi. toki suli pi ma Mewika li toki "mi pilin pona lon sewi" (toki Inli: "In God We Trust"). open pi kulupu lawa la jan sewi li toki sewi. kin la lawa li ken toki pona e nasin sewi mute. taso ona li ken ala toki pona e nasin sewi wan taso.
ken toki
[o ante | o ante e toki ilo]tan ken ni la jan Mewika li ken toki e pilin ona. lili la ona li ken ala toki ike:
- ijo li ike tawa lawa la jan li ken ala toki e ni: "o kama e ike ni." (o lukin e toki lawa "jan Pantanpaka li utala e ma Owajo" (toki Inli la: Brandenburg v. Ohio).)
- ijo li lon ala, li suli la jan li ken ala toki e ni: "ni li lon."
- jan li ken ala toki e ijo pi jaki mute a. (o lukin e toki lawa "jan Mili li utala e ma Kaliponja" (toki Inli la: Miller v. California).) taso tenpo ni la ijo mute li jaki ala tawa lawa.
- jan li ken ala sitelen unpa e jan lili. (o lukin e toki lawa "ma Nujo li utala e jan Pepe" (toki Inli la: New York v. Ferber).)
- jan li ken ala toki utala. (o lukin e toki lawa "jan Tapinki li utala e ma Nuwansa" (toki Inli la: Chaplinsky v. New Hampshire). taso ken la ni li ala lon tenpo ni. toki utala mute li ike ala tawa lawa.
- jan li ken ala toki e ni: "kama la mi utala e sina."
- jan li toki e ijo la, jan ante li ken ala jasima e toki. taso jan li ken toki e ni: "sina ken jasima e toki mi."
- toki esun la jan li awen ken. taso wawa lawa li kama suli.
ante nanpa tu
[o ante | o ante e toki ilo]kulupu utala li suli. kulupu o ken jo e ilo utala.
ma Mewika li jo e kulupu utala.(?) kin la ma wan ona li jo e kulupu utala.(?) tan ante ni la jan pi ma Mewika o ken jo e ilo utala.
kin la jan mute li toki e ni: tan ante ni la kulupu o ken jo e ilo utala. pini la, lawa li toki ala e ni. taso kulupu suli pi toki lawa(?) li toki e ni lon tenpo sike 2008 lon utala lawa "ma tomo Sisi li utala e jan Ela" (toki Inli la: D.C. v. Heller). taso lawa li ken weka e ken ni tan jan.
jan li pilin e ni: kulupu suli pi toki lawa li pali ike. jan ante li pilin e ni: ike la ona li pali lili. ona o pali suli. jan mute li utala toki lon ilo utala.
ante nanpa tu wan
[o ante | o ante e toki ilo]tenpo pona la jan tomo o ken tomo ala e jan utala. tenpo utala la kulupu lawa li ken lawa e ni: "sina o tomo e ona."
ante ni li pali lili.
taso utala ma nanpa tu la kulupu utala li weka e kulupu Unanka(?) tan ma telo ona(?), li lon tomo ona. taso ni la jan li toki ala lon ante nanpa tu wan.[1]
tenpo sike 1979 lon ma Nujo la jan pi poki jan(?) li pini pali. jan Ju·Kewi (toki Inli la: Hugh Carey) li lawa e ma Nujo li lawa e ni: kulupu utala pi ma Nujo o kama jan pi poki jan, o lon tomo ona. jan pi poki jan li utala lawa e ni. toki lawa "jan Enkom li utala e jan Kewi" (toki Inli la: Engblom v. Carey) la kulupu lawa li toki e ni: jan Kewi en kulupu utala pi ma Nujo li pali ike.
ante nanpa tu tu
[o ante | o ante e toki ilo]tan tan pona taso la jan lawa li ken poki anu lukin e jan, e tomo, e lipu, e ijo. ona li wile e lipu pi ken poki, anu e lipu pi ken lukin la, ona o toki sewi lon tan pona ona, lon ijo wile.
ante nanpa luka
[o ante | o ante e toki ilo]lawa li wile moli e jan, anu li wile poki e jan la, kulupu kute (jury) o ken e ni. (taso jan li jan utala lon tenpo utala la, ni li ala.) moli en poki la lawa li ken ala alasa e jan lon tenpo tu, li ken ala lawa e ni: "sina o toki lon sina". kin alasa moli, anu alasa poki, anu alasa jo la nasin lawa o pona. kin lawa li wile e jo jan la, ona o pana e mani.
ante nanpa luka wan
[o ante | o ante e toki ilo]alasa lawa (prosecution) la tenpo o ken lili. kulupu kute o jo e pilin pona. lawa li toki e ni: "pali ike li lon ma ni." pini la ona o tu e ma. jan pi kulupu kute o tan ma ni. jan o ken sona e ni: lawa li toki lon pali ike seme? ona o ken toki e ni tawa jan ante: "tan seme la sina toki e ni: sina pali ike anu seme?" ona o ken lawa e ni: jan pona ona o kama, o toki pona lon ona. ona li wile e ni la, jan pi sona lawa o pona e ona.
ante nanpa luka tu
[o ante | o ante e toki ilo]jan li wile e ijo suli la, ona o ken lawa e ni: "kulupu kute li lawa e kama." ma Mewika la kulupu lawa ante li wile ante e lawa pi kulupu kute la, ona o kute e lawa kulupu.
ante nanpa luka tu wan
[o ante | o ante e toki ilo]jan poki li wile kama weka la, anu ona li pali ike lili la, lawa li ken ala toki e ni: "sina o pana e mani mute." lawa li pakala e jan la, pakala o nasa ala.
ante nanpa luka tu tu
[o ante | o ante e toki ilo]lipu ni li toki lon ken jan. taso ken jan ante li lon.
ante nanpa luka luka
[o ante | o ante e toki ilo]lawa lawa li pana ala e wawa tawa ma Mewika la, lawa lawa li weka ala e wawa tan ma lili la, ma lili anu jan li jo e wawa ni.
tan sona
[o ante | o ante e toki ilo]- ↑ jan Tama·Pele (toki Inli la: Tom W. Bell) li toki e ni lon lipu nimi 'jo' lon lawa lawa. ante nanpa tu wan li toki e ni (toki Inli la: 'Property' in the Constitution: The View from the Third Amendment) lon tenpo 2011-10-16.