toki Italija
| toki Italija
Italiano | |
|---|---|
| kalama | [itaˈljaːno] |
| ma | ma Italija ma San Malino ma Suwisela ma Wasikano |
| kulupu toki | Palata Elopa |
| nasin sitelen | sitelen Lasina |
| nanpa toki | |
| ISO 639-1 | it |
| ISO 639-2 | ita |
| ISO 639-3 | ita |
| toki li ni lukin | |
| toki pi ken jan pi ma ale [lipu tan] | |
| Tutti gli esseri umani nascono liberi ed eguali in dignità e diritti. Essi sono dotati di ragione e di coscienza e devono agire gli uni verso gli altri in spirito di fratellanza. | |

toki Italija li tan ma Italija li tan ma Wasikano. toki Italija la nimi ona li Italiano. jan li sitelen e ona kepeken nasin sitelen Lasina.
jan li toki e toki Italija lon ma mute:
toki mama ona li toki Lasina.
kalama
[o ante | o ante e toki ilo]| selo tu | nena uta | monsi nena | sewi ko | |
|---|---|---|---|---|
| nena | m | n | ɲ | |
| pini | p | t | k | |
| b | d | g | ||
| kon tawa pini | ts | tʃ | ||
| dz | dʒ | |||
| kon tawa | f | s | ʃ | |
| v | z | (ʒ) | ||
| kon poka | j | w | ||
| kon poka meso | l | ʎ | ||
| sijelo tawa | r |
kalama /ʒ/ li lon nimi ni taso: ona li tan toki ante. kalama /ʒ/ li ken kama kalama [dʒ].
| sinpin | monsi | |
|---|---|---|
| sewi | i | u |
| insa | e | o |
| insa-anpa | ɛ | ɔ |
| anpa | a | |
sitelen
[o ante | o ante e toki ilo]| sitelen | kalama | ||
|---|---|---|---|
| a | a | a | |
| à[a] | |||
| b | b | b | |
| c | c | k | |
| ch | k | ||
| ci, ce | tʃ[e] | ||
| d | d | d | |
| e | e | e | ɛ |
| é | e | ||
| è | e | ɛ | |
| f | f | f | |
| g | g | g | dʒ[i] |
| gu | gw | ||
| gh | g | ||
| gl | gl | ||
| gli | ʎ[j] | ||
| gn | ɲ[k] | ||
| h | h | - | |
| i | i | i | j[l] |
| í | i | ||
| ì[m] | |||
| l | l | l | |
| m | m | m | |
| n | n | n | |
| o | o | o | ɔ |
| ó | o | ||
| ò | o | ɔ | |
| p | p | p | |
| q | qu | kw | |
| r | r | r | |
| s | s | z | s |
| sc | ʃ[n] | sk | |
| sch | sk | ||
| sci | ʃ | ||
| ss | s | ||
| t | t | t | |
| u | u | u | w[o] |
| ú | u | ||
| ù[p] | |||
| v | v | v | |
| x | x | ks | gz |
| z | z | ts | dz |
tenpo pini
[o ante | o ante e toki ilo]tenpo pini weka la, jan mute li toki Lasina. nasin jan la, tenpo li tawa la toki li kama ante, la toki Lasina li kama toki ante mute. toki ni wan li toki Tokana; jan li toki ni lon ma Tokana. tenpo weka ni la, ma Italija li ma lawa pi wan taso ala, ma lawa mute li lon ona. ma poka li jo e toki pi ante lili, ma weka li jo e toki pi ante mute. taso, toki Tokana li sama toki mute pi toki Italija, la ona li ken pona tawa jan mute.
toki Pilense li nasin wan pi toki Tokana. ona li toki mama pi jan sona Tante Alikeli. jan ni li pali e lipu suli Divina Commedia (toki Itali, "lipu sewi ni la pilin ike li lon open, pilin pona li lon pini") lon kulupu tenpo pi tenpo sike nanpa 1300. lipu ni li kama pona tawa jan sona pi ma Italija ale la jan sona ale pi ma Italija li kama sona e toki Pilense.
toki sona li awen kama ante.
kulupu tenpo pi tenpo sike nanpa 1500 la, jan sona Panseko Petaka, en jan sona Sowani Pokaso, en jan sona Peto Penpo li kepeken toki Pilense pi nasin pi jan Tante; ni li nasin majuna.
kulupu tenpo pi tenpo sike nanpa 1800 la, jan pi ma Italija li open wile e ni: ma Italija o ma lawa wan. tenpo sike nanpa 1842 la, jan sona Alesanto Mansoni li pali e lipu suli I Promessi Sposi (toki Itali, "wile pona la jan tu ni li kama kulupu olin lon tenpo kama"). ona li kepeken toki Pilense pi nasin sin. jan mute pi ma Italija li lukin e lipu ni la jan mute li open kepeken toki Tokana. nasin sona pi toki Tokana li kama toki Italija.
ma Italija li kama ma lawa wan la, jan sona ale li toki Italija, taso jan ante li awen kepeken toki pi ma lili ona.
jan Penito Musolini li lawa la, ona li alasa weka e toki ante. ona li ante e nimi jan e nimi ma, li pana e sitelen tawa pi kepeken toki Italija taso, li weka e toki ante tan lipu. ni la, jan ale pi ma Italija li kama sona e toki Italija.